Γράμματα Αναγνωστών | Απόψεις | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

0
8


Η χαρά της ανάγνωσης και οι γιαγιάδες

Κύριε διευθυντά

Κάθε χρόνο στις 23 Απριλίου γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου. Οπως και όλες οι Παγκόσμιες Ημέρες, στην ουσία πρόκειται για μια καλή ευκαιρία – αφορμή για να αναστοχαστούμε πάνω στο εκάστοτε θέμα – εν προκειμένω στη σχέση μας με το βιβλίο.  Γιατί διαβάζουμε λοιπόν; Μια καλή απάντηση είχε δώσει ο Δ. Ν. Μαρωνίτης: διαβάζουμε για να αποκτήσουμε αυτογνωσία (Γ. Τσακνιάς, «Ο χαμένος χρόνος της ανάγνωσης και τα παράδοξα», «Καθημερινή» 23/4/2017). Η αλήθεια είναι ότι οι απαντήσεις στο παραπάνω ερώτημα είναι άπειρες, όσες και ο δυνητικός αριθμός των αναγνωστών. Τελικά, ο καθένας μας διαβάζει για τον δικό του μοναδικό λόγο και με τον δικό του μοναδικό τρόπο.  Τελειώνοντας το τελευταίο αστυνομικό μυθιστόρημα που διάβαζα, σχεδόν θύμωσα με τον εαυτό μου που δεν κατάλαβε την ανατροπή στην πλοκή, ενώ είχα όλα τα στοιχεία μπροστά μου. Κι όσα αστυνομικά μυθιστορήματα να έχω διαβάσει σχεδόν ποτέ δεν μπορώ να προβλέψω το τέλος. Πάντα εκπλήσσομαι.  Τελικά διαβάζουμε (και) γι’ αυτό. Μας αρέσουν οι εκπλήξεις, οι ανατροπές, η απόκτηση της γνώσης και –ιδίως στη λογοτεχνία– αυτή η κάπως μυστικιστική σκέψη ότι μπορούμε να ταξιδέψουμε σε κόσμους και χρόνους μακρινούς, όπου μόνος περιορισμός είναι η φαντασία του συγγραφέα. Κυρίως όμως μας αρέσει το storytelling, να μας διηγούνται δηλαδή ιστορίες· είτε αυτό έχει τη μορφή βιβλίου, είτε πρόκειται για ταινία, είτε είναι η ιστορία που μας έλεγε με αυτό το σχεδόν συνωμοτικό ύφος η γιαγιά…

Δημητρης Τζινης

MSc Management,

University of Glasgow

Η αναθεώρηση και τα προαπαιτούμενα

Κύριε διευθυντά

Η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι ασφαλώς ενδεδειγμένη, αλλά όχι επείγουσα. Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην αντιμετώπιση των μεγάλων σημερινών προβλημάτων, μέγιστο των οποίων είναι η χρεοκοπία της χώρας μας, που επί του παρόντος απεφεύχθη, χάρη στην αλληλεγγύη των ευρωπαϊκών λαών. Αλλα μεγάλα προβλήματα είναι η συνεχιζόμενη φτωχοποίηση του πληθυσμού, η απουσία επενδύσεων και νέων θέσεων εργασίας, η μετανάστευση των νέων, η ανοχή του κράτους στην τρομοκρατία και η ανικανότητά του να διαχειριστεί το προσφυγικό πρόβλημα.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος πρέπει να λάβει υπόψη τη μέχρι σήμερα εμπειρία από την εφαρμογή του ισχύοντος Συντάγματος και να περιλάβει τις αναγκαίες ασφαλιστικές δικλείδες για την ομαλή λειτουργία του δημοκρατικού μας πολιτεύματος.

Οπως αποδείχθηκε, η νομοθετική και η εκτελεστική εξουσία είναι χαμηλού επιπέδου, εξαιτίας της πελατειακής και κομματικής δημόσιας διοίκησης. Ενδεικτικά αναφέρω:

α. Βουλευτές που απουσιάζουν συστηματικά από τις εργασίες του Κοινοβουλίου, χωρίς να υφίστανται τις προβλεπόμενες κυρώσεις.

β. Πολυσέλιδα νομοσχέδια που κατατίθενται την τελευταία στιγμή και ψηφίζονται από τους βουλευτές, χωρίς καν αυτοί να γνωρίζουν το περιεχόμενό τους.

γ. Μεταμεσονύκτιες φωτογραφικές διατάξεις, άσχετες με το υποψήφιο νομοσχέδιο.

δ. Πρόεδρος της Βουλής για μία ημέρα με μοναδικό προορισμό την πρόσληψη συγγενούς του α΄ βαθμού.

Το νέο Σύνταγμα πρέπει να είναι λεπτομερές και να μην επιτρέπει αμφισβητήσεις. Επίσης, να προβλέπει ποινές για τους τυχόν παραβάτες βουλευτές, ακόμη και έκπτωση από τη βουλευτική έδρα. Πρέπει επίσης να είναι σαφές, ώστε να μην αφήνει περιθώριο για διαφορετικές ερμηνείες, όπως συνέβη πρόσφατα, με την προσπάθεια της κυβέρνησης να αποκτήσει τον έλεγχο των τηλεοπτικών σταθμών, εκμεταλλευόμενη την ασαφή διατύπωση των αρμοδιοτήτων του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης στο ισχύον Σύνταγμα.

Οπως είναι γνωστό, για την αναθεώρηση του Συντάγματος απαιτείται η θετική ψήφος της Βουλής, της παρούσης και της επόμενης, και μάλιστα με αυξημένη πλειοψηφία τουλάχιστον κατά τη μία από τις δύο ψηφοφορίες. Υπάρχει όμως ένα μικρό πρόβλημα: εφόσον η βούληση του ελληνικού λαού είναι η διατήρηση του δημοκρατικού μας πολιτεύματος και η παραμονή μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, θα πρέπει κατά τις σχετικές ψηφοφορίες στη Βουλή τα κόμματα του «δημοκρατικού τόξου» και του «ευρωπαϊκού τόξου» να διαθέτουν σχετική πλειοψηφία. Υπάρχει άραγε στη σημερινή Βουλή αυτή η πλειοψηφία; Θα υπάρξει και στην επόμενη;

Κωστας Γ. Τζαμουζακης, Πολιτικός Μηχανικός

Οι Natura που πληγώνουμε

Κύριε διευθυντά

Το αποκαλυπτικό άρθρο «Εγκλήματα σε περιοχές Natura» στην Κρήτη (Γ. Λιάλιος, 23/4/2017) δίνει ένα θλιβερό πανόραμα της καταστροφής του σπάνιου εθνικού πλούτου του περιβάλλοντος στη Μεγαλόνησο, όπου έχουν καταγραφεί 453 υποθέσεις περιβαλλοντικών παραβάσεων μόνο σε περιοχές Natura, από την αχαλίνωτη αυθαίρετη ιδιωτική δραστηριότητα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ασυδοσία των ιδιωτών συνεπικουρείται από την αβελτηρία του Δημοσίου, το οποίο για να μη φανεί κατώτερο των «ευγενών κινήτρων» των ιδιωτών καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να παραμένει παθητικά θεατής. Αρκεί να αναφερθεί ότι Δημόσιο, αν και υποχρεούται από το δίκαιο της Ε.Ε. να καταρτίσει διαχειριστικά σχέδια για κάθε μία από τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας, δεν έχει ακόμη εκπληρώσει την υποχρέωσή του αυτή. Αυτό δεν το έκανε ούτε σε μεμονωμένες περιπτώσεις επενδύσεων. Πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί τουριστική επένδυση στην Κρήτη, η οποία πραγματοποιείται σε περιοχή που βρίσκεται στο σύνολό της σε ειδική ζώνη διατήρησης του δικτύου Natura 2000. Το Δημόσιο αδειοδότησε περιβαλλοντικά την εν λόγω επένδυση, χωρίς να έχει προηγουμένως θέσει το πλαίσιο προστασίας της εν λόγω περιοχής μέσω του αναγκαίου διαχειριστικού σχεδίου. Η τακτική αυτή δεν ευτελίζει μόνον το ασύγκριτο τουριστικό πλεονέκτημα της Κρήτης, που είναι η απαράμιλλη φύση και ο πολιτισμός της, αλλά αφήνει ταυτόχρονα μετέωρη μια επένδυση που το ίδιο το Δημόσιο έχει χαρακτηρίσει στρατηγικού χαρακτήρα για την οικονομία της χώρας.

Γιαννης Μιχαηλ, Αντιπρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού

«Θλίψη, αλλά γιατί δημοσία δαπάνη;»

Κύριε διευθυντά

Ο γνωστός κωμικός ηθοποιός Στάθης Ψάλτης κηδεύθηκε πρόσφατα. Η είδηση, πέραν των συλλυπητηρίων που απευθύνουμε στους οικείους του, είναι ότι η κηδεία έγινε δημοσία δαπάνη από τον Δήμο Ζωγράφου.  Αγνοώντας τα οικονομικά του δήμου αυτού, μπαίνουμε στον προβληματισμό να ρωτήσουμε: Γιατί δημοσία δαπάνη; Ξέροντας ότι στα χρόνια της δανεικής ευμάρειας οι δήμοι πρωτοστάτησαν στη διασπάθιση δημοσίου χρήματος, ευλόγως τίθεται το ερώτημα: έχουν οι τωρινοί διοικούντες συναίσθηση της τραγικής οικονομικής κατάστασης της χώρας; Αν αύριο βρεθεί ελλειμματικός ο εν λόγω δήμος, θα ζητήσει από το κράτος να καλύψει τη μαύρη τρύπα; Δηλαδή από τα αγρίως φορολογούμενα υποζύγια;

Δημητρης Γεωργαντας, Χειρουργός – Μαρούσι

Επίσκεψη σε ένα μουσείο-κόσμημα

Κύριε διευθυντά

Αναφέρομαι στην επιστολή του κ. Ι. Μαζαράκη – Αινιάν (τον οποίο δεν γνωριζω προσωπικά). Πρόσφατα έτυχε να επισκεφθώ το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (όχι για πρώτη φορά) και αισθάνθηκα υπερήφανος για το πώς διατηρείται και λειτουργεί άψογα όλα αυτά τα χρόνια. Ειναι ένα κόσμημα τόσο εξωτερικά όσο και τα εκθέματα εσωτερικά. Στη ζωή μου έμαθα ότι, όταν κάτι λειτουργεί σωστά, το σέβεσαι και δεν επεμβαίνεις. Ελπίζω καμιά αλλαγή χρήσης ή παρέμβαση να μη συμβεί.

Λουκας Γ. Τσιχλης, Πλοίαρχος Ε. Ν. Βούλα Αττικής

Το περιτύλιγμα για τη «Νέα Αθήνα» – Τα οράματα και τα παροράματα

Κύριε διευθυντά

Αλλη μία φορά εξαγγέλθηκε πρόσφατα η πρόθεση να προχωρήσουν οι γνωστές αναπλάσεις: εμπορικό κέντρο στο Βοτανικό, ιστορικό κέντρο/εμπορικό τρίγωνο, λεωφόρος Αλεξάνδρας, Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδί – κάπου κοντά του και το πολύπαθο γήπεδο του ΠΑΟ. Η κοινή γνώμη έχει μάθει πια να αντιμετωπίζει τη μόνιμα επαναλαμβανόμενη και συνεχώς διαψευδόμενη εξαγγελία πραγματοποίησης των αναπλάσεων με αδιαφορία ή δυσπιστία. Συγχρόνως όμως έχει πιστέψει ότι ο πολεοδομικός σχεδιασμός δεν έχει άλλο σκοπό από τα φιλοκαλλή έργα που στοχεύουν στην εικόνα της πόλης, όπως π.χ. η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου (ευφημισμός των «έργων βιτρίνας»), και τις μικρές ή μεγάλες αναπτύξεις εμπορικών κυρίως χρήσεων από συγκεκριμένους επιχειρηματικούς ομίλους της κτηματαγοράς. Και τίποτε πέραν αυτών. Είναι μια παρεξήγηση δικαιολογημένη, μιας και τα παραπάνω μονοπωλούν τη δημόσια συζήτηση γύρω από την πολεοδομία καθιστώντας την κοινωνικά ανούσια.

Εκείνο που θέλω να επισημάνω είναι το μέγεθος της κοροϊδίας, όταν αυτό το ευκαιριακό άθροισμα έργων παρουσιάζεται με τον βαρύγδουπο τίτλο «Νέα Αθήνα». Ο τίτλος του περιτυλίγματος δεν αρκεί για να προσδώσει στο περιεχόμενο το κύρος ενός ολοκληρωμένου σχεδίου. Ενα σχέδιο για τη Νέα Αθήνα οφείλει να διαπνέεται από ένα όραμα που διαγράφει τις απαντήσεις στα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα των κατοίκων της πόλης και ικανοποιεί καίριες ανάγκες των πολλών. Ανάγκες χρονίζουσες, που μπορεί να μη διεκδικούνται φανερά, αλλά σιγοβράζουν υπόκωφα και είναι δυνατόν να οδηγήσουν κάποτε σε βίαια ξεσπάσματα – σαν αυτά που πιστεύουμε ότι συμβαίνουν μόνον αλλού.

Ενα τέτοιο καίριο πρόβλημα αφορά τις απαράδεκτες πυκνότητες κτιρίων, ατόμων και αυτοκινήτων (7ώροφες πολυκατοικίες, σ.δ. ≥ του 2.5, και ανύπαρκτο δίκτυο ελευθέρων χώρων και πρασίνου), στις οποίες διαβιούν χιλιάδες νοικοκυριά σε κατ’ ουσίαν υποβαθμισμένες κεντρικές περιοχές μιας ευρύτατης ζώνης (δήμοι Αθηναίων, Πειραιά και λοιποί κεντρικοί).

Το 2011 δημοσιεύθηκε μια μελέτη εφικτότητας για ένα σχέδιο δημιουργίας πάρκων γειτονιάς: χώρων που θα λειτουργούν ως πόλοι αναζωογόνησης και κοινωνικής ζωής στις πυκνοδομημένες γειτονιές προσφέροντας κοινόχρηστο πράσινο και κοινωφελείς υπηρεσίες. Το σχέδιο ενστερνίστηκε την πρόταση του Στέφανου Μάνου για τη διοχέτευση πόρων από την αξιοποίηση του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού υπέρ της δημιουργίας χώρων πρασίνου στις γειτονιές που έχουν ανάγκη (σε αντίθεση με το μητροπολιτικό πάρκο).

Εντοπίστηκαν περιοχές του Λεκανοπεδίου που στερούνται χώρους πρασίνου στη βολική για καθημερινές λειτουργίες ακτίνα 400 – 500μ. από την κατοικία. Για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων μελετήθηκε και κοστολογήθηκε μια συγκεκριμένη τυπική υποβαθμισμένη περιοχή στα Κάτω Πατήσια. Συμπέρασμα:

Με τις αγοραίες τιμές των ακινήτων της εποχής (και για αντίστοιχες περιοχές), ποσό 24 εκατ. ευρώ εξασφάλιζε την αγορά οικοπεδικής γης αναγκαίας για τη δημιουργία ενός πάρκου γειτονιάς 23 στρεμμάτων, καθώς και μέρος του κόστους κατεδάφισης και του πιθανού κόστους επιδότησης μεταστεγαζόμενων ενοικιαστών.

Οι σημερινές μειωμένες τιμές των ακινήτων κατεβάζουν το αντίστοιχο κόστος στα 10 εκατ. ευρώ, διασφαλίζοντας μάλιστα    σημαντικά ευνοϊκές τιμές στους ιδιοκτήτες.

Μια δημόσια αρχή, κεντρική ή τοπική, με στοιχειώδες κεφάλαιο θα μπορούσε να ξεκινήσει μια τράπεζα γης και να φέρει σε πέρας σε μια 10ετία ένα πρόγραμμα δημιουργίας πάρκων γειτονιάς, προσφέροντας ουσιαστική αναζωογόνηση των υποβαθμισμένων περιοχών. Είναι ασφαλώς έργο στρωμένο με εμπόδια και δυσκολίες που μόνο με πνοή, ριζικές επεμβάσεις και μακροχρόνια προοπτική μπορεί να επιτευχθεί. Αρκεί να υπάρξει πολιτική εξουσία με βούληση για δράση δεκαετούς προοπτικής και μερικά αξιόπιστα άτομα που θα αναλάβουν τη δουλειά με διαφάνεια, σκληρή δουλειά και πρωτοτυπία. Δύσκολα πράγματα, όχι όμως ακατόρθωτα. Ακόμη και η κατατρεγμένη ελληνική Δημόσια Διοίκηση έχει υλοποιήσει παρόμοιας κλίμακας έργα, και σχετικά πρόσφατα. Από την άλλη, είναι έργο αναντίρρητης κοινωνικής νομιμοποίησης, του οποίου τα ευνοϊκά αποτελέσματα διαχέονται σε ολόκληρο το κοινωνικό σώμα της πόλης. Εργο που θα αναδείξει τον ξεχασμένο –αλλά πάντα επίκαιρο για όποιον βλέπει λίγο μακρύτερα– τρίτο στόχο της βιώσιμης ανάπτυξης, την προαγωγή κοινωνικής δικαιοσύνης στην παροχή πολεοδομικών αγαθών με την άρση της γεωγραφικής ανισοκατανομής των υπηρεσιών της πόλης. Εργο άξιο να χαρακτηρίσει το σχέδιο για τη Νέα Αθήνα.

Αριστειδης Ρωμανος – Αρχιτέκτων

Αεί διδασκόμενοι(;) από την Ιστορία

Κύριε διευθυντά

Η ομόνοια χτίζει σπίτι και η διχόνοια το γκρεμίζει. Εσχάτως δημοσιεύονται χαρακτηρισμοί προσώπων και καταστάσεων όπως: Ελευθέριος Βενιζέλος, Κωνσταντίνος και Μικρασιατική Καταστροφή. Ομως τα τραγικά του παρελθόντος πρέπει να πέφτουν στον τάφο της λησμονιάς και με τη γνώση της ιστορίας να υπάρχει συνεργασία διά το καλό της πατρίδας μας. Οταν ο Βενιζέλος με τον Κωνσταντίνο είχαν αγαστή συνεργασία ελευθέρωσαν την Ηπειρο και τη Μακεδονία. Ο Ιωάννης Μεταξάς αναφέρει: «Οταν ο Βενιζέλος με ηρώτησεν “ποίον βλέπεις Αρχιστράτηγον εν ώρα πολέμου;”, δεν εδίστασα να απαντήσω: “Ενα και μόνον: τον Διάδοχον Κωνσταντίνο” και ο Βενιζέλος απήντησε: “Εχεις δίκαιον”». Ο Βενιζέλος ήταν ρεαλιστής και τολμηρότατος, ιδιοσυγκρασία ισχυρά και εύστροφος. Ηταν κατά τον Γάλλον πρωθυπουργόν Πουανκαρέ «πολύτροπος πολιτικός. Είχε νόηση ισχυρή, ενεργητικότητα ακατάβλητον και προσωπικότητα επιβλητική. Παρά τις ικανότητές του αυτές, ο Βενιζέλος επωφεληθείς το 1919 της ανάγκης που ευρέθησαν η Αγγλία και η Γαλλία να περιορίσουν τις επεκτατικές τάσεις της Ιταλίας στο Σαντζάκιο της Σμύρνης να τις εξυπηρετήσει, απέστειλε αλογίστως τον ελληνικό στρατό στη Μ. Ασία, χωρίς να λάβει υπ’ όψιν του τις συνετές προς αυτόν συμβουλές του Ι. Μεταξά, χωρίς να ζητήσει από τις αποστέλλουσες την Ελλάδα στη Μ. Ασία δυνάμεις ουδεμίαν εγγύηση διά το κολοσσιαίο εγχείρημα το οποίο ανελάμβανε, με αποτέλεσμα ο ελληνικός ηρωικός στρατός, μετά τριετείς σκληρούς και πολύνεκρους στη Μ. Ασία αγώνες, να ταπεινωθεί. Ακολούθησαν η εκρίζωση του έως τότε διασωζόμενου ελληνισμού ολόκληρης της Μ. Ασίας και της Ανατολικής Θράκης. Η μεταφύτευση στην ελεύθερη Ελλάδα 1.400.000 διασωθέντων Ελλήνων προσφύγων από τη Μ. Ασία, την Ανατ. Θράκη και την Κωνσταντινούπολη. Ο φοβερός διχασμός των Ελλήνων και τα μεταξύ των αναπτυχθέντα μίση, τα οποία επί σειρά ετών εβασάνισαν και κατέθλιψαν την ελληνική κοινωνία. Αληθής εθνική συμφορά.

Αυτά προς αποφυγήν τέτοιων λαθών και σφαλμάτων.

Γεωργιος Παναγακος, Συνταξιούχος εκπαιδευτικός, Σπάρτη

Σήμερα, η σιωπή είναι ενοχή

Κύριε διευθυντά

Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ υπενθυμίζουν ότι η οικονομική κατάσταση στη χώρα συνεχίζει να χειροτερεύει, δηλαδή όσα παράγουμε δεν φτάνουν για να ζήσουμε. Εκείνα που μας λείπουν θα έπρεπε να παράγονται στις επιχειρήσεις που κλείνουν και από εργαζομένους που είναι άνεργοι. Οι επιχειρηματίες προσπαθούν, απογοητεύονται και εγκαταλείπουν· άλλωστε, αποτελούσαν και αποτελούν τα «μαύρα πρόβατα» της ελληνικής κοινωνίας, του κράτους και κυρίως των εργαζομένων. «Οι επιχειρηματίες φταίνε για όλα και κυρίως διότι δεν έχουν δουλειές και απολύουν τους εργαζομένους». Η σημερινή κυβέρνηση αποδύθηκε σε μια προσπάθεια να κερδίσει από τους δανειστές μια λιγότερο κακή συμφωνία, παραβλέποντας ότι δεν είμαστε σε θέση να την ακολουθήσουμε. Αν η κατάσταση δεν είναι τόσο μαύρη, ας πει ο πρωθυπουργός πώς θα ζήσουμε και πώς θα τηρήσουμε οποιαδήποτε συμφωνία πληρωμής των χρεών, όσο κι αν κουρευτούν; Δυστυχώς και τα μέσα ενημέρωσης δεν παίζουν τον ρόλο τους και, αντί να προβάλλουν, να τονίζουν και να επιμένουν στα καταστροφικά προβλήματα που ο λαός και η Ελλάδα αντιμετωπίζουν, προσπαθούν να μην τσαλακώσουν τη γραβάτα. Αλλά και ο πνευματικός κόσμος σωπαίνει και προσπαθεί να βολευτεί, αυτός άλλωστε ποτέ στην Ελλάδα δεν ήταν μπροστάρης.

Είναι εγκληματική πράξη να περιμένουμε τους ξένους να μας σώσουν! Διαλύσαμε το πρώτο λιμάνι της χώρας και το Πέραμα και ήρθαν οι Κινέζοι και ξαναέδωσαν ζωή. Ξεπουλάμε τα πάντα σε τοκογλύφους και κοράκια, διώχνουμε όσους έχουν και μπορούν να προσφέρουν, αδειάζουμε τις κατσαρόλες των δυστυχισμένων, αδιαφορώντας αν θα πεθάνουν, εμμένουν δηλαδή η κυβέρνηση και κάποιοι σύντροφοι στις βλακώδεις αριστερίστικες αντιλήψεις, χωρίς να βλέπουν ότι ο μόνος ομοϊδεάτης που απέμεινε είναι ο δικτάτωρ της Βόρειας Κορέας και, σε κάποιο βαθμό, ο Μαδούρο.

Ας πάρετε πρωτοβουλίες τα ΜΜΕ, έχετε υποχρέωση να το κάνετε!

Αποστολος Γεωργοπουλος, Επιχειρηματίας

Ο φιλόσοφος Foucault ήταν νεοφιλελεύθερος;

Κύριε διευθυντά

Ο διαπρεπής Γάλλος φιλόσοφος Michel Foucault (1926-1984) δίδαξε στο «Collège de France» από το 1971 μέχρι το 1984, στην έδρα: «Ιστορία των συστημάτων σκέψης». Τα μαθήματα που έκανε εκεί το 1979 είχαν ως αντικείμενο: «Η γέννηση της βιοπολιτικής», ήσαν όμως αφιερωμένα στον νεοφιλελευθερισμό (μτφρ. από τις εκδόσεις Πλέθρον 2012). Το κείμενο αυτό είχε τεράστια απήχηση, αφού ο αριστερός Foucault ήταν αναμενόμενο, εντεύθεν, να λάβει θέση και στο ζήτημα του τότε αναδυόμενου νεοφιλελευθερισμού. Για πρώτη φορά το πλήρες κείμενο των δώδεκα αυτών μαθημάτων του 1979 δημοσιεύθηκε το 2004 (Gallimard-Seuil) και έκτοτε άρχισε η συζήτηση-διαμάχη, μήπως τελικώς ο φιλόσοφος είχε αποδεχθεί ορισμένους από τους στόχους του νεοφιλελευθερισμού. Μετά το 2004 κυκλοφόρησαν αρκετά σχετικά κείμενα, με πλέον πρόσφατο τον παρουσιαζόμενο πολυσέλιδο τόμο (βλέπε παρακάτω) που ανατέμνει την όλη προβληματική. Ο συγγραφέας παρουσιάζει κατ’ αρχάς τις θέσεις Αμερικανών, Ιταλών και Γάλλων που υποστηρίζουν ότι το 1979 ο Foucault ήταν αποκλειστικά αντι-νεοφιλελεύθερος.  Οπως επισημαίνει ο συγγραφέας, ο περιορισμός της κρατικής παρέμβασης στην κοινωνία και η περισσότερη ελευθερία στα άτομα –που επιδιώκει ο νεοφιλελευθερισμός– φαίνεται ότι επηρέασαν, τελικά, τον αριστερό αλλά όχι μαρξιστή φιλόσοφο που θεωρούσε τον εαυτό του μαθητή του Νίτσε. Με εργαλείο λοιπόν και τον ορθολογισμό, ο Foucault υπήρξε αρκετά επιεικής στην ιδεολογική αντιμετώπιση του τότε νέου αυτού οικονομικού ρεύματος.

Το αποτέλεσμα ήταν ορισμένοι διανοούμενοι, κυρίως στη Γαλλία, να ερμηνεύσουν το κείμενο του Fo cault όχι σαν προσχώρηση αλλά ως παραδοχή ορισμένων εκ των αρχών του νεοφιλελευθερισμού, ο οποίος οπωσδήποτε ενοχλούσε λιγότερο τα άτομα μέσω της απορρύθμισης. Αυτός ήταν και ο λόγος για τον οποίο ο Foucault, έχοντας προσεγγίσει τη «Δεύτερη Αριστερά», εμάχετο τόσο τον μαρξισμό-κομμουνισμό επειδή οδηγούσε στην καθυπόταξη του ανθρώπου-ατόμου, όσο και κάθε άλλον ολοκληρωτισμό, με συνέπεια να παραπέμπουν τελικά σ’ αυτόν και οι ανήκοντες στην ομάδα των «Νέων Φιλοσόφων» (B.-H. Lévy, André Glucksman κ.λπ.). Περαιτέρω, ο Foucault δέχεται το πολιτικό σύστημα που σέβεται τα άτομα ως υποκείμενα δικαίου και ορίζει τον φιλελευθερισμό όχι ως ουτοπία αλλά ως μέθοδο ελέγχου και εξορθολογισμού της άσκησης της εξουσίας που πρέπει να συνίσταται σε ένα κατά το δυνατόν maximum οικονομικής απόδοσης, απορρίπτει τη θεωρία της «Raison d’ État» διότι οδηγεί στη μείζονα κρατική επέμβαση στην κοινωνία των πολιτών, θεωρεί ότι ο φιλελευθερισμός συνδέεται στενά με το κράτος δικαίου αλλά και το λιγότερο κράτος. Εντεύθεν, η «νεοφιλελεύθερη κυβερνησιμότητα», για την οποία μάχεται, χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη μιας αυτονομίας των αγορών, σε συνδυασμό με κυβερνητικές παρεμβάσεις στην κοινωνική δικαιοσύνη.

Πρέπει όμως να επισημανθεί ότι τα κείμενα του Foucault διατυπώθηκαν πέντε μόλις χρόνια μετά τη δημοσίευση στο Παρίσι του τρίτομου έργου του αντικαθεστωτικού Alex. Soljénitsyne (Το Αρχιπέλαγος Goulag, 1974), όπου απεκαλύφθησαν οι θηριωδίες του σταλινισμού και που είχε ως αποτέλεσμα οι περισσότεροι από τους Γάλλους διανοούμενους της Αριστεράς να ασκήσουν, αμέσως μετά, έντονη αντιμαρξιστική-αντισοβιετική κριτική, με συνέπεια να διαγραφούν από το ΚΚΓ, πλην βεβαίως του Sartre που εξακολουθούσε να θεωρεί ότι στη Σοβιετική Ενωση όλα έβαιναν καλώς! Τελικά, στην παρουσιαζόμενη μονογραφία (Serge Audier Penser le «néolibéralisme». Le moment néolibéral, Foucault et la crise du socialisme, 570 σελ., εκδ. «Le Bord de l’eau», 2015) ο συγγραφέας, καθηγητής φιλοσοφίας στο Παν. «Paris-Sorbonne», υποστηρίζει ότι ο Foucault ουδέποτε προέβη σε μια συνολική καταδίκη του νεοφιλελευθερισμού, σε αντίθεση με τον κοινωνιολόγο Bourdieu, στα δε παραπάνω κείμενά του δεν εκφράστηκε ποτέ με επιτακτικό ύφος προς το ακροατήριό του, προτρέποντάς το δηλαδή να στραφεί εναντίον του νεοφιλελευθερισμού.

Πετρος Ι. Παραρας, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, επίτιμος αντιπρόεδρος ΣτΕ

Ο δάσκαλος πρέπει να εμπνέει

Κύριε διευθυντά

Στην «Καθημερινή» της Κυριακής 9 Απριλίου 2017, σε σχόλια για το βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη «Για το σχολείο», η Μαριλένα Σπυροπούλου γράφει μεταξύ άλλων και τα εξής, επί λέξει (αναφερόμενη στη σχέση του δασκάλου με τους μαθητές): «Ο δάσκαλος πρέπει να αγαπά το αντικείμενό του παλεύοντας νύχτα μέρα για να μεταδώσει τις γνώσεις του. Δεν πρέπει να κάνει παρέα με τα παιδιά ούτε να τους λύνει τα ψυχολογικά τους ζητήματα, πολλώ δε μάλλον να γίνει η μαμά τους. Πρέπει να διδάσκει»!!! (Τα θαυμαστικά δικά μου.) Τίποτε πιο μακριά από την πραγματικότητα. Η γνώση των ψυχολογικών δεδομένων των μαθητών εν συνόλω και του κάθε μαθητή ξεχωριστά ως ατόμου και προσωπικότητας είναι θεμελιώδης και απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία της διδασκαλίας. Η διδασκαλία εμπεριέχει και το «τι» (το αντικείμενο, την ύλη, της διδασκαλίας) αλλά και το «πώς». Πώς θα το διδάξεις; Πώς θα ενεργήσεις, ώστε οι «σοφίες» που θα διδάξει από καθέδρας η πεφωτισμένη διάνοια του σοφού καθηγητή να φτάσουν στους μαθητές και να γίνουν κτήμα τους και να μη μείνουν σοφά μεν, αλλά «έπεα πτερόεντα»!

Αν ο δάσκαλος αγαπά μεν το αντικείμενό του, αλλά αδιαφορεί για τους μαθητές του (και αυτό αφορά τους μαθητές όλων των βαθμίδων από το δημοτικό σχολείο μέχρι και το πανεπιστήμιο), τότε δεν διδάσκει, νομίζει ότι διδάσκει, στην πραγματικότητα κάνει μια τρύπα στο νερό (για να μην πω τίποτα χειρότερο)!

Γιατί ποιος άνθρωπος, μεγάλος ή μικρός, που κατατρύχεται και βασανίζεται από διάφορα προβλήματα, μεγάλα ή απλά, (πολύ περισσότερο ένας έφηβος) θα εμπνευσθεί και θα νιώσει τον έρωτα της γνώσης από έναν άνθρωπο, τον καθηγητή του, το δάσκαλό του, που θα τον ήθελε οικείο και συμπαραστάτη στις δυσκολίες του, αλλά που τον νιώθει απέναντί του ξένο και παγερά αδιάφορο για τα όσα του συμβαίνουν, πώς θα διδαχθεί από αυτόν, όσες σοφίες κι αν αραδιάζει;

ΥΓ.: Ισως και τα εκφυλιστικά και νοσηρά φαινόμενα των βανδαλισμών στους χώρους της εκπαίδευσης από φοιτητές και μαθητές να οφείλονται στον ίδιο λόγο: στο συναίσθημα αποξένωσης που νιώθουν όσοι φοιτούν σε αυτούς τους χώρους. Απουσιάζουν δηλαδή οι δεσμοί αμοιβαίας αγάπης, ενδιαφέροντος και σεβασμού, που πρέπει να κυριαρχούν σε κάθε σχολική κοινότητα και να τη χαρακτηρίζουν.

Ιωαννης Ζαφειροπουλος – Τρίπολη

Κληροτεμάχια, αγροί και χάρτες

Κύριε διευθυντά

Με την ευκαιρία της ανάρτησης των δασικών χαρτών και των τεράστιων και πολλών προβλημάτων που έχουν δημιουργηθεί, επιτρέψτε μου να θέσω υπ’ όψιν των τριακοσίων του ελληνικού Κοινοβουλίου ένα σοβαρό ζήτημα. Πρόκειται για τα δασωθέντα κληροτεμάχια και αγρούς. Η εφαρμογή της υφιστάμενης δασικής νομοθεσίας (νόμος 998/79 και μεταγενέστεροι) πάνω στις εν λόγω μικροϊδιοκτησίες αποτελεί τεράστια κοινωνική αδικία εις βάρος κυρίως φτωχών αγροτών και κτηνοτρόφων. Ο χαρακτηρισμός της δασωθείσας ιδιοκτησίας σου ως δασικής έχει ως αποτέλεσμα ουσιαστικά την απώλειά της. Δεν μπορείς να καλλιεργήσεις, να δενδροφυτεύσεις, ούτε καν να την μεταβιβάσεις, μια και είναι ουσιαστικά άχρηστη, άνευ αξίας.  Οι λόγοι εγκατάλειψης της αγροτικής γης λίγο-πολύ είναι γνωστοί. Σήμερα υπό τις παρούσες οικονομικές και κοινωνικές αλλά και εθνικές συνθήκες, ζητάμε από τους πολίτες και κυρίως τους νέους να επιστρέψουν στην περιφέρεια, στο χωριό τους, και να ασχοληθούν με τον πρωτογενή τομέα και την παραγωγή προϊόντων που τόσο ανάγκη έχει η χώρα μας. Αυτό όμως στην περίπτωση της δασωθείσας μικροϊδιοκτησίας σου είναι αδύνατον, μια και ο «μπαμπούλας» δασάρχης έχει χαρακτηρίσει την ιδιοκτησία σου δάσος! Η ιδιοκτησία σου πλέον βρίσκεται υπό καθεστώς «δασικού Γκουαντάναμο». Πώς θα γίνει ανάπτυξη; Πώς θα αναπτυχθεί ο πρωτογενής τομέας; Κάτι πρέπει να γίνει, κάτι να αλλάξει.

Δίκαιη, καθαρή και δημοκρατική λύση αποτελεί η απελευθέρωση των δασωθέντων κληροτεμαχίων (δώρα της πολιτείας) και αγρών από τα δεσμά της δασικής νομοθεσίας (κατά καιρούς το έχουν προτείνει και δασικοί υπάλληλοι) και υπαγωγή τους υπό το καθεστώς της αγροτικής νομοθεσίας εκεί που ανήκουν και πρέπει να ανήκουν.  Εδώ να αναφέρω ότι και το άρθρο 24 του Συντάγματος, που πολλοί το θεωρούν εμπόδιο στη λύση του προβλήματος, σημειώνει ότι «απαγορεύεται η μεταβολή των δασών και δασικών εκτάσεων, εκτός εάν προέχει για την εθνική οικονομία η αγροτική εκμετάλλευση που την επιβάλλει το δημόσιο συμφέρον», κάτι που υπό τις παρούσες συνθήκες σήμερα συμβαίνει στη χώρα μας.  Τέλος, διαβάζω ότι υπάρχει πρόταση, με τροπολογία, να εξαιρεθούν των δασικών χαρτών «με ιώδες χρώμα» δημόσιες δασικές εκτάσεις καταπατημένες που μετατράπηκαν σε αγρούς και οικόπεδα. Πώς λοιπόν να μη δικαιωθούν οι αδιαμφισβήτητοι ιδιοκτήτες δασωθεισών μικροεκτάσεων; Δηλαδή επιβραβεύουμε τον καταπατητή και τιμωρούμε τον ιδιοκτήτη;

Ιωαννης Γραβανης, Παιδίατρος – Ιωάννινα



Source link

Αφήστε το μήνυμά σας