Αποψη: Η αληθινή εικόνα της οικονομίας και οι προοπτικές της επόμενης μέρας | Ελληνική Οικονομία


Μ​​ια μικροσκοπική ανάγνωση των δεικτών της οικονομίας παρέχει προσωρινή ανακούφιση, η οποία πηγάζει από τα εξής δεδομένα: Το β΄ τρίμηνο του 2018, η ιδιωτική κατανάλωση ανήλθε στο +1% από 0% το α΄ τρίμηνο, η απασχόληση ενισχύθηκε το α΄ εξάμηνο του 2018 +1,6% από +1,2% το αντίστοιχο του 2017. Η βελτίωση των επιχειρηματικών προσδοκιών που συνέδραμε στη βελτίωση του οικονομικού κλίματος, που για τον μήνα Αύγουστο κυμάνθηκε στις 105,2 μονάδες σε σχέση με τις 99,2 τον Αύγουστο του 2017 (με τα τελευταία, βέβαια, στοιχεία του Σεπτεμβρίου υπήρξε μικρή επιδείνωση στις 101,3 μονάδες, εξαιτίας κυρίως επιδείνωσης των προσδοκιών στη βιομηχανία, κάτι που παρατηρείται στο σύνολο της Ευρώπης). Η καταναλωτική εμπιστοσύνη, στη συνέχεια, για τον Αύγουστο ήταν στις -47,8 μονάδες, ενώ τον Σεπτέμβριο περαιτέρω βελτιωμένη στις -44,9 μονάδες, βασιζόμενη στις εκτιμήσεις και στην αισιοδοξία των νοικοκυριών αλλά και στη γενικότερη κατάσταση της οικονομίας. Ενώ ο όγκος λιανικών πωλήσεων για το α΄ εξάμηνο του 2018 ανήλθε στο +1,9% πλέον αύξησης +2,4% το 2017, για δε τον μήνα Ιούνιο στο +2% πλέον αύξησης +4% του Ιουνίου του 2017. Επιπροσθέτως, οι καταθέσεις του Ιουλίου άγγιξαν τα 106,4 δισ. ευρώ έναντι 99,8 δισ. τον Ιούλιο του 2017, η δε αύξηση καταθέσεων για 7ο συνεχόμενο μήνα +764 εκατ. ευρώ ενισχύει τις απόψεις περί βελτίωσης των χρηματοοικονομικών συνθηκών στην οικονομία.

Ωστόσο, αν προβεί κανείς σε περισσότερο μακροσκοπική ανάλυση, τότε οι συντεταγμένες αυτής της ανάγνωσης είναι το λιγότερο αποθαρρυντικές και περισσότερο απογοητευτικές και αδιέξοδες, καθώς, ενώ η κυβέρνηση πανηγυρίζει την έξοδο από τα μνημόνια, η Ελλάδα συνεχίζει να μη διαθέτει σοβαρή παραγωγική βάση και την απαραίτητη εξωστρέφεια που θα της επιτρέψουν να γίνει μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα. Οσον αφορά τις εξαγωγές, από τις αρχές του 2018 μέχρι σήμερα ανέρχονται περίπου στα 13 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές στα 22 δισ. ευρώ, με το εμπορικό έλλειμμα να παραμένει ανυπέρβλητο εμπόδιο στα 9 δισ. ευρώ. Το επίπεδο αύξησης των εξαγωγών, για παράδειγμα, του μηνός Ιουλίου είναι της τάξης του 11% σε αξία και 9% σε όγκο και αντισταθμίστηκε για το ίδιο μήνα από την ταυτόχρονη άνοδο των εισαγωγών κατά 11%, με συνέπεια τη διόγκωση του εμπορικού ελλείμματος, που μόνο για τον Ιούνιο ανήλθε στο 1,5 δισ. Η χώρα επιπλέον δεν διαθέτει καμία στρατηγική εξαγωγικού προσανατολισμού και συγκεκριμένης κατεύθυνσης σε προϊόντα και κλάδους εμπορεύσιμους υψηλής προστιθέμενης αξίας, που επάξια μπορούν να αντισταθούν στις ανταγωνιστικές πιέσεις άλλων προϊόντων στις διεθνείς αγορές. Κλάδοι υψηλής προτεραιότητας για την ελληνική οικονομία, όπως τα logistics, ο τουρισμός, η ναυτιλία, πρότυπα έξυπνα εμπορικά προϊόντα, εφαρμογές software κ.ά., αγκομαχούν να ξεπεράσουν τα εμπόδια της ελληνικής γραφειοκρατίας και να πάρουν θέση στην παγκόσμια αγορά.

Οι επενδύσεις, από την άλλη, δεν θα έρθουν από μόνες τους, επειδή βγήκαμε από τα μνημόνια, δίχως την ύπαρξη σοβαρού σχεδίου ενεργοποίησης των ξένων επενδυτικών κεφαλαίων, ώστε να συγχρονιστούν με τον ρυθμό της αποταμίευσης της οικονομίας που παραμένει ασθενικός σε ποσοστό 11% του ΑΕΠ (γύρω στα 20 δισ.), ενώ στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης το ποσοστό ανέρχεται στο 20% του ΑΕΠ. Είναι φανερό ότι οι εγχώριες επενδύσεις δεν αρκούν, καθώς δεν καλύπτονται από την εγχώρια αποταμίευση, αφού αυξάνονται περισσότερο. Ως εκ τούτου, η μόνη διέξοδος είναι τα ξένα κεφάλαια και η στρατηγική εξωστρέφειας που θα απομειώσει το χάσμα επενδύσεων αποταμίευσης και έτσι θα αποφευχθεί η όξυνση του ελλείμματος ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Αλλά και ο ρυθμός ανάπτυξης παραμένει αναιμικός για το πρώτο εξάμηνο του 2018 στο 2,2% σε σχέση με το 1,4% του 2017, η δε ανάκαμψη που τροφοδοτείται από τη ζήτηση, κυρίως, λόγω επενδύσεων σε πάγια στοιχεία, π.χ. κατοικία, αλλά και από την ιδιωτική κατανάλωση παραμένει προβληματική λόγω της δυσκολίας ρευστότητας που παρατηρείται στην πραγματική οικονομία.

Μετά το οριστικό τέλος του τρίτου μνημονιακού προγράμματος, η χώρα θα εκτεθεί αναγκαστικά και απροκάλυπτα στις ψυχρές αγκαλιές των διεθνών αγορών, που από τη συμπεριφορά αξιολόγησης που θα επιδείξουν θα εξαρτηθεί και η πορεία της χώρας την επόμενη μέρα. Χρειάζεται εγρήγορση και όχι εφησυχασμός, καθώς λέξεις όπως ιδιωτικό χρέος, υπερχρεωμένες επιχειρήσεις, απασχόληση, παραγωγικότητα, αναδιάρθρωση των τραπεζικών χαρτοφυλακίων, ανάπτυξη, αποταμίευση, εξαγωγές, επενδύσεις κ.ά. θα μας γίνουν εφιάλτης και θα μας απασχολούν σε καθημερινή βάση.

* Ο δρ Αντώνης Ζαΐρης είναι μέλος της Ενωσης Αμερικανών Οικονομολόγων (ΑΕΑ).





Πηγή

Απάντηση